Jak napisać testament własnoręczny żeby był ważny?
Jak napisać testament własnoręczny żeby był ważny? To pytanie zadają sobie osoby, które chcę sporządzić testament szybko ze względu na presję czasu. A także jeśli chcą uniknąć wizyty u notariusza. Pytanie jest o tyle istotne, że błąd przy sporządzaniu takiego testamentu może spowodować jego nieważność.
Testament własnoręczny ( holograficzny)
O rodzajach testamentów pisałam już we wcześniejszych artykułach, w tym miejscu odsyłam to tych treści ( zob. Dziedziczenie spadku – rodzaje testamentów , Dziedziczenie ustawowe, Stwierdzenie nabycia spadku)
Testament własnoręczny jest zwykłym testamentem i inaczej jest zwany holograficznym. Uważany jest za jeden z najprostszych i najczęściej sporządzanych testamentów ze względu na jego formę. Wydaje się bowiem, że nie ma niczego prostszego jak wziąć kartę papieru i napisać co chcemy zrobić ze swoim majątkiem. Bez konieczności wizyty u notariusza i bez żadnych kosztów. Niestety ale za tą prostotą kryją się pewne pułapki.
Kodeks cywilny wskazuje warunki jakie musi spełniać testament własnoręczny aby był uznany za ważny.
Pismo ręczne
Pierwszy warunek jaki musi być spełniony to konieczność sporządzenia testamentu własnoręcznie przez spadkodawcę. Oznacza to, że testament nie może być sporządzony na komputerze, maszynie do pisania czy sporządzony pismem innej osoby niż testatora. Tekst musi być w całości sporządzony własnoręcznie wyłącznie przez spadkodawcę. Tym samym nie można poprosić innej osoby o pomoc. Nawet jeśli testator podyktowałby w całości treść testamentu innej osobie a ona jedynie zapisywała treść. Takie wymogi mają na celu uniknięcie sytuacji, aby inna osoba wywierała presję na spadkodawcy o sporządzenie testamentu określonej treści. Jeśli bowiem są wątpliwości co do tego czy to testator go sporządził, to sąd może polecić jego zbadanie biegłemu grafologowi. Specjalista za pomocą badania pisma będzie w stanie udzielić odpowiedzi czy testament został sporządzony przez konkretną osobę.
Podpis testatora
Drugim warunkiem ważności testamentu własnoręcznego jest podpisanie się spadkodawcy pod jego treścią. Wszystko to co zostanie dopisane później, w miejscu poniżej podpisu uznane zostanie za nieważne. Chyba, że pod dalszą treścią testamentu testator podpisze się po raz drugi.
Podpis to nie koniecznie imię i nazwisko. Chociaż tak złożony podpis byłby najbezpieczniejszy. Można używać samego nazwiska lub pseudonimu jeśli testator go używał. Należy jednak pamiętać, że testament to bardzo ważny dokument, dlatego też nie warto ryzykować. Dla bezpieczeństwa warto podpisać się pełnym imieniem i nazwiskiem aby nie było wątpliwości.
Data
Kolejnym elementem testamentu własnoręcznego jest wpisanie w nim daty jego sporządzenia. Wprawdzie przepisy kodeksu cywilnego nie są już w tym zakresie rygorystyczne, ale nie warto ryzykować. Przepisy bowiem wskazują, że brak daty nie pociąga za sobą nieważności testamentu, jeżeli nie wywołuje wątpliwości co do zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu, co do treści testamentu lub co do wzajemnego stosunku kilku testamentów. Co to właściwie oznacza ?
Jeśli testator sporządził testament ale rodzina będzie uważać, że w chwili jego sporządzania był on niepoczytalny to biegły lekarz oceni stan zdrowia spadkodawcy. Wyda opinię, z której będzie wynikało czy spadkodawca w danej dacie był w stanie podjąć świadomą decyzję co do treści testamentu. Dlatego tak ważna jest data sporządzenia testamentu. Brak daty spowoduje wątpliwości co do tego kiedy ten testament był sporządzony a tym samym większa szansa na jego podważenie.
Jeśli jest kilka testamentów ale o różnej treści to daty ich sporządzenia wskażą, które postanowienia są wiążące. Oznaczać to będzie bowiem, że testament sporządzony jako ostatni jest ważny. Chyba, że treści tych testamentów nie wykluczają się to mogą być ważne oba. Problem natomiast pojawi się, gdy jest kilka testamentów o treściach wzajemnie się wykluczających a żaden z nich nie zawiera daty. Wtedy trudno będzie ocenić w jakiej kolejności one powstawały. A co za tym idzie, większe możliwości ich podważenia.
Czy „wspólny testament” jest ważny?
Zdarzają się także takie sytuacje kiedy małżonkowie postanawiają wspólnie sporządzić testament własnoręczny. Wtedy spisują wspólną wolę a następnie się podpisują. Taki testament jest nieważny.
Testament jest to czynność osobista. Zatem każdy musi sporządzić go sam i podpisać się pod jego treścią. Na jednej kartce może widnieć oświadczenie woli tylko jednej osoby. Żeby zatem małżonkowie zabezpieczyli swoje interesy, musza sporządzić dwa testamenty. Nawet jeśli treść jest identyczna to muszą być to dwie kartki papieru.
Testament własnoręczny czy notarialny
I tu nasuwa się pytanie, jaki testament sporządzić? Dwa najczęściej sporządzane testamenty to notarialny i własnoręczny. Nie ulega wątpliwości, że najbezpieczniejszym wyborem jest notarialny. Przemawia za tym kilka kwestii.
Po pierwsze notariusz podpowie jak należy rozdzielić majątek spadkowy i jak wskazać udziały, żeby nie było sporów. Po drugie nie ma ryzyka jego zgubienia. Nawet jeśli wypis testamentu ulegnie zniszczeniu lub zaginięciu to oryginał znajduje się u notariusza. Kolejna ważna kwestia to słabe na podważenie jego ważności. Notariusz bowiem sporządzając testament ocenia stan psychiczny spadkodawcy, jego wolę i swobodę w wyrażeniu własnej woli. I co istotne w testamencie notarialnym istnieje możliwość sporządzenia zapisu windykacyjnego. Np. testator może zapisać mieszkanie swojej córce. W testamencie własnoręcznym takiej możliwości nie ma.
Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej w sprawach spadkowych, w tym ważności testamentu to nasza Kancelaria Adwokacka ma doświadczenie i specjalizuje się w tego typu sprawach. Chętnie poprowadzimy także Twoją sprawę.
Zapraszamy do kontaktu:
( tel. 509-857-440, e-mail: adwokat.serafin@gmail.com)
Joanna Serafin- Adwokat( Dziedziczenie spadku – rodzaje testamentów , Dziedziczenie ustawowe, Stwierdzenie nabycia spadku)